Planbe team
Ο Γιώργος Πατεράκης, μουσικός, συνθέτης και πιανίστας, έχει ετοιμάσει μια παράσταση που δεν μοιάζει με καμιά άλλη. Το “The Future” (Το Μέλλον), ένα “MusiCoMedia show” όπως ο ίδιος το ονομάζει, στοχεύει στο να προσφέρει… παρηγοριά. Μια παρηγοριά σε εκείνους που εξακολουθούν να πορεύονται με κάποιες ανθρωπιστικές αξίες, διάτρητες και στρεβλωμένες πια, οι οποίες μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν κεκτημένες και δεδομένες. Και όσο περισσότερους καταφέρει να κατεβάσει στο Σύνταγμα για να κάτσουν εκεί μέχρι να σβήσει ο ήλιος, τόσο περισσότερο θα έχει πετύχει και η παράσταση τον σκοπό της. Διότι ο Γιώργος Πατεράκης δεν συνθέτει μόνο ωραία. Τα λέει κιόλας.
Τι είναι ακριβώς ένα «MusiCoMedia show»; Πώς θα το περιγράφατε σε κάποιον που δεν έχει ξαναδεί κάτι παρόμοιο;
Είναι ένα είδος παράστασης που έχω διαμορφώσει με τα χρόνια. Κάθε τέτοια παράσταση ασχολείται με ένα κεντρικό θέμα, συνήθως κοινωνικό, πολιτικό ή άλλο, και περιέχει μουσική, λόγο και πολυμέσα. Τα τρία αυτά στοιχεία δεν είναι διακοσμητικά αλλά συνδέονται οργανικά και αλληλοεπιδρούν μεταξύ τους για να παρουσιάσουν, να σχολιάσουν, ή να πάρουν θέση απέναντι στο εκάστοτε κεντρικό ζήτημα της παράστασης.
Είναι κάπως σαν στοχασμός πάνω σε κάποιο θέμα, όπου από κάτω υπάρχει συνήθως υφέρπον το μπλακ χιούμορ. Επομένως, αφού τα βασικά συστατικά τους είναι χιούμορ, media και μουσική, έκανα την εξυπνάδα και τα λέω musi-co-media. Αυτό είναι όλο.
Πώς γεννήθηκε η ιδέα να ξεκινήσετε από τις προβλέψεις του BBC του 1964 και του 1966;
Όπως σου έρχεται η ιδέα να ξεκινήσεις από το οτιδήποτε: σου γυαλίζει κάτι, τραβά το βλέμμα σου και ασχολείσαι μαζί του.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, μου φάνηκε ενδιαφέρουσα αφ’ ενός η αισιοδοξία και η ανάταση της ενήλικης μεγαλοφυίας σε αντιδιαστολή με την κατήφεια και τη σκοτεινιά της άβγαλτης παιδικότητας. Και, αφ’ ετέρου, η ειρωνεία: οι μελλοντικές αυτές προβλέψεις είναι για εμάς πλέον παρελθόν, ενώ το δικό μας μέλλον προδιαγράφεται από το παρόν μιας Δύσης διεφθαρμένων ηγετών, λοβοτομημένων πολιτών και εθνών – κανιβάλων.
Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει ήδη τον τρόπο με τον οποίο δημιουργούμε, εργαζόμαστε και επικοινωνούμε. Ως συνθέτης, τη βλέπετε περισσότερο ως ένα νέο δημιουργικό εργαλείο ή ως μια πρόκληση που μας αναγκάζει να επαναπροσδιορίσουμε τι σημαίνει ανθρώπινη δημιουργία;
Δεν τη βλέπω ως συνθέτης, παρά ως άνθρωπος που ζει στον καιρό του: όπως οποιαδήποτε άλλη αποφασιστικής σημασίας ανακάλυψη και εφεύρεση μέχρι στιγμής είναι μια, όπως λένε οι Άγγλοι, “make or mar” κατάσταση, δηλαδή ή που «γίναμε» ή που «την κάτσαμε».
Έτσι είχε γίνει και με το internet, έτσι και με την αποκωδικοποίηση του DNA, έτσι και με τη σχάση του ατόμου, έτσι και με την ανακάλυψη της φωτιάς και του τροχού.
Επισημαίνω πάντως πως, αν επαληθευτεί ότι το AI έχει όντως λύσει τις εξισώσεις Navier Stokes, τότε θα έχουμε περάσει πλέον σε άλλη εποχή, καθώς θα είναι η πρώτη φορά στην ιστορία της Γης που το ΑΙ θα έχει παραγάγει (και όχι αναπαραγάγει ή ανασυνθέσει) την πρώτη, ολοκαίνουργια, εξω-ανθρώπινη γνώση.
Πολλές φορές, η Τέχνη καλείται να σχολιάσει την εποχή της, χωρίς όμως να προσφέρει έτοιμες απαντήσεις. Εσείς, δημιουργώντας το “The Future“, θέλετε περισσότερο να προκαλέσετε προβληματισμό, να αφυπνίσετε το κοινό ή να το οδηγήσετε σε μια διαφορετική θέαση της πραγματικότητας;
Κανείς δεν αλλάζει τη θέαση της πραγματικότητάς του. Έχει περάσει πλέον η εποχή που πίστευα ότι θα μπορούσα να συμβάλω έστω και στο ελάχιστο στο να αφυπνίζω ή να κινητοποιώ με τις παραστάσεις μου και τις μουσικές μου.
Όταν ήμασταν πιο μικροί οραματιζόμασταν διάφορα. Τώρα το μόνο που επιθυμώ είναι να προσφέρω μια ανάσα και μια παρηγοριά στους ομοϊδεάτες μου, που εξακολουθούν να πορεύονται με τις λογής – κοπής διάτρητες και στρεβλωμένες ανθρωπιστικές αξίες, τις οποίες κάποιοι, μέχρι πρόσφατα, θεωρούσαμε κεκτημένες και αυτονόητες.
Τι θα θέλατε να έχει στο μυαλό ή στην καρδιά του όποιος βγαίνει από το Baumstrasse μετά τα 80 λεπτά της παράστασης;
Τι θα ήθελα να έχει, ή τι πρόκειται να έχει; Θα ήθελα να κατέβει στο Σύνταγμα και να μην ξαναπάει σπίτι του μέχρι να σβήσει ο ήλιος. Αν, όμως, κάποιος μου έλεγε «άκου δω, κόφτε το με τις παραστάσεις και τις μουσικές και τις καλλιτεχνίες, γιατί ο κόσμος θέλει να κατέβει στο δρόμο του ζαλίζετε τον εγκέφαλο και τον αποσπάτε με τα φρου-φρου και τα καλλιτεχνο-αποτέτοια», θα ήμουν ο πρώτος που θα τα παράταγε και θα ‘τρεχε στα μπάχαλα. Πιστέψτε το έτσι όπως σας το λέω.
Αν μπορούσατε να στείλετε ένα μήνυμα στους ανθρώπους του 2066, όπως τα παιδιά του 1966 μίλησαν σε εμάς, τι θα τους λέγατε;
Ξέρετε, οι χρυσοί δίσκοι που κουβαλάνε τα Βόγιατζερ του 1977, και τώρα βρίσκονται πια έξω από την ηλιόσφαιρα, έχουν μηνύματα σε 55 γλώσσες, μουσικές Μότσαρτ, Μπαχ, Μπετόβεν, χαιρετισμό από τον Καρλ Σαγκάν και διάφορα άλλα αφελή και καλοσυνάτα, που θα συστήσουν το ανθρώπινο γένος στον ενδεχόμενο εξωγήινο.
Εγώ, πάλι, για τους μελλοντικούς ανθρώπους του 2066 θα έβαζα σε μια κρύπτη πορτατίφ από ανθρώπινο δέρμα του Άουσβιτς, πλεκτά ρούχα από μαλλιά ανθρώπινων κουφαριών από το Μπούχενβαλντ, λίπασμα από τέφρα και θρυμματισμένα οστά των κρεματορίων του Νταχάου, και θα τους έγραφα: «Αυτό που νομίζαμε παραβατικό και μαύρο παρελθόν μας, σήμερα το 2026 είναι πια νομιμοποιημένο παρόν μας. Δηλαδή, άγνωστοι φίλοι του 2066, την πατήσατε». Αυτό θα τους έλεγα.
Μάθετε περισσότερα για την παράσταση “The Future” (Το Μέλλον) εδώ