Ζάχαρη και Δέρμα | Ποιες βλάβες προκαλούνται και πώς τις περιορίζουμε

Η ζάχαρη μπορεί να προκαλέσει δερματικές βλάβες, σύμφωνα με τους επιστήμονες. Διότι μπορεί μεν η ζάχαρη να μας ικανοποιεί γευστικά, λίγοι όμως γνωρίζουν ότι αποδεικνύεται καταστροφική για το δέρμα. Τα υψηλής περιεκτικότητας σε ζάχαρη τρόφιμα αποτελούν αιτία επιδείνωσης υφιστάμενων δερματικών παθήσεων, όπως η ακμή, η ροδόχρους ακμή και το έκζεμα. Επιπλέον, συμβάλλουν στην εμφάνιση φλεγμονής, η οποία διασπά το κολλαγόνο και την ελαστίνη, επιταχύνοντας έτσι την εμφάνιση ρυτίδων και, εν γένει, σημαδιών γήρανσης.

«Όσοι μειώνουν τις αντιστάσεις τους στην πρόσληψη ζάχαρης, πίνουν κι ένα κοκτέιλ παραπάνω, ή ξεδιψάνε με αναψυκτικά αντί με νερό, σίγουρα έχουν διαπιστώσει τις αρνητικές επιπτώσεις των επιλογών τους στο δέρμα τους. Ευτυχώς, όμως, αυτές οι αλλαγές είναι αναστρέψιμες», μας καθησυχάζει ο Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος δρ. Χρήστος Στάμου.

«Το αψεγάδιαστο δέρμα αποτελεί παγκοσμίως το πιο επιθυμητό ανθρώπινο χαρακτηριστικό. Κι αυτό, διότι η εμφάνισή του αποτελεί καθοριστικό παράγοντα προσδιορισμού της ηλικίας. Τα σημάδια της γήρανσης που φέρει, ιδιαίτερα το πρόσωπο, αποτελούν έναν πρακτικό τρόπο υπολογισμού της πραγματικής ηλικίας, μια μέθοδο σύγκρισης της αντιλαμβανόμενης ηλικίας με την χρονολογική ηλικία, αλλά και, εμμέσως, ένα τρόπο προσδιορισμού της κατάστασης της υγείας του ατόμου.

Επιπλέον, η όμορφη όψη του δέρματος αποτελεί παράγοντα έλξης από το αντίθετο φύλο και αποδοχής από το κοινωνικό περιβάλλον. Επομένως, κάθε πρακτική που επιδεινώνει ή βελτιώνει την κατάσταση του δέρματος γίνεται αντικείμενο μελέτης από τους επιστήμονες», συμπληρώνει ο ειδικός.

Παράγοντες που επηρεάζουν την υγεία του δέρματος

Οι τροποποιήσιμοι παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν την υγεία και εμφάνιση του δέρματος είναι πολλοί. Αρκετά έχουν γραφτεί για την αφυδάτωση, την υπερβολική έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία, την υπερκατανάλωση αλκοόλ και τη χρήση προϊόντων καπνού.

Η διατροφή αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους αυτούς παράγοντες. Η κακή επιλογή τροφών μπορεί να οδηγήσει σε έξαρση ορισμένων παθήσεων του δέρματος, καθώς και σε γήρανσή του. Και η ζάχαρη περιλαμβάνεται στους μεγαλύτερους ενόχους…

Η επίδραση της ζάχαρης

Από το 1970 και μετά, η κατανάλωση ζάχαρης έχει, παγκοσμίως, υπερ-τριπλασιαστεί. Οι άνθρωποι λαμβάνουν σχεδόν τέσσερις φορές περισσότερη ποσότητα ζάχαρης την ημέρα από εκείνη που συνιστά ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας. Και παρότι το μεγαλύτερο πλήγμα προκαλούν τα αναψυκτικά και τα γλυκά, τα κρυμμένα σάκχαρα που περιέχονται στα τρόφιμα επιβαρύνουν πολύ τον οργανισμό, χωρίς να τα αντιλαμβανόμαστε.

«Ο τρόπος με τον οποίο η ζάχαρη επιδεινώνει την εμφάνιση του δέρματος δημιουργώντας ρυτίδες, μελαγχρωματικές κηλίδες, ανομοιογένεια του χρώματος, αλλά και της υφής του, είναι η δημιουργία φλεγμονής, η οποία, με τη σειρά της, διασπά το κολλαγόνο και την ελαστίνη στο δέρμα», διευκρινίζει ο δρ. Στάμου.

Πιο συγκεκριμένα, η υπερκατανάλωση ζάχαρης οδηγεί σε μη διαχειρίσιμα επίπεδα σακχάρου στο αίμα από την ινσουλίνη, δηλαδή σε γλυκοζιλίωση. Όταν το κολλαγόνο και η ελαστίνη ενωθούν με τα σάκχαρα, οι δύο πρωτεΐνες εξασθενούν, με αποτέλεσμα το δέρμα να χάνει την υγρασία, την ελαστικότητα και τη λάμψη του, εμφανίζοντας χαλάρωση και ρυτίδες.

Από την άλλη πλευρά, η φλεγμονή που προκαλείται από την υπερκατανάλωση ζάχαρης είναι βασικός παράγοντας για τον σχηματισμό και την εμφάνιση εξάρσεων διαφόρων δερματικών παθήσεων, μεταξύ των οποίων η ακμή και η ροδόχρους ακμή, το έκζεμα, η ψωρίαση κ.ά.

Δέρμα και ζάχαρη: Τι δείχνουν οι μελέτες

Μια μελέτη του 2018 σε φοιτητές πανεπιστημίου στην Κίνα έδειξε ότι όσοι έπιναν αναψυκτικά, ροφήματα, ενεργειακά ποτά (που περιείχαν ζάχαρη) επτά φορές την εβδομάδα ή περισσότερο, είχαν περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν μέτρια ή σοβαρή ακμή. Αν και η έρευνα συνεχίζεται, τα μέχρι σήμερα δεδομένα δείχνουν ότι η κατανάλωση υπερβολικών ποσοτήτων ζάχαρης μπορεί να σχετίζεται με υψηλή παραγωγή σμήγματος, η οποία προκαλεί λιπαρό δέρμα, γίνεται αιτία φραγής των πόρων και, τελικά, δημιουργίας ή επιδείνωσης της ακμής.

Μελέτη που πραγματοποιήθηκε τον επόμενο χρόνο, υποδεικνύει ότι η μείωση της κατανάλωσης ζάχαρης μπορεί να μειώσει τους ινσουλινόμορφους αυξητικούς παράγοντες, τα ανδρογόνα και το σμήγμα, τα οποία μπορεί να συμβάλλουν στην εμφάνιση ακμής.

Πώς να διορθώσουμε τις δερματικές βλάβες από τη ζάχαρη

Το ερώτημα που τίθεται είναι εάν οι βλάβες που προκαλεί η ζάχαρη στο δέρμα μπορούν να διορθωθούν. «Μπορούν, με την εξαίρεση ή τον αυστηρό περιορισμό της ζάχαρης από τη διατροφή», απαντά ο δρ. Στάμου και μας συμβουλεύει πώς να το πετύχουμε:

• Μην πίνετε αναψυκτικά ή ποτά με ζάχαρη. Παρότι χρειάζεται μια γενναία προσπάθεια για να κόψει κάποιος τα αναψυκτικά, λόγω του εθιστικού χαρακτήρα τους, η εξαίρεσή τους από τη διατροφή και η αντικατάστασή τους με φυσικούς χυμούς είναι η καλύτερη επιλογή.
• Επιλέγετε τροφές με χαμηλότερο γλυκαιμικό δείκτη. Αυτές περιέχουν σύνθετους υδατάνθρακες που μετατρέπονται σε γλυκόζη με βραδύτερο ρυθμό, αποτρέποντας την ανάγκη για πρόσληψη τροφής.
• Τρώτε γεύματα υγιεινά και ισορροπημένα. Τα μικρά και πολλά γεύματα, πλούσια σε φυτικές ίνες και πρωτεΐνες, προάγουν την πληρότητα και αποτρέπουν τα επεισόδια λιγούρας που πιθανόν να οδηγήσουν σε επιλογή γλυκών σνακ.
• Ελέγχετε τις ετικέτες των τροφίμων για την περιεκτικότητά τους σε ζάχαρη, για παράδειγμα γιαούρτια, παξιμάδια κ.λπ.
• Περιορίστε όσο μπορείτε το άγχος, καθώς αυξάνει την παραγωγή κορτιζόλης στο σώμα, προκαλώντας αύξηση της φλεγμονής.

«Πολλές φορές, η αύξηση της κατανάλωσης ζάχαρης μπορεί να συνοδεύεται και από κατάχρηση αλκοόλ, κάπνισμα και περιορισμένες ώρες ύπνου, παράγοντες που επίσης έχουν αρνητικές επιδράσεις στο δέρμα. Επομένως, εκτός από τις αλλαγές στη διατροφή, θα πρέπει να τροποποιηθούν και αυτοί οι παράγοντες κινδύνου, με την υιοθέτηση ενός ισορροπημένου τρόπου ζωής.

Φυσικά, ο περιορισμός της ζάχαρης από τη διατροφή και μερικές ώρες ύπνου παραπάνω δεν επαναφέρουν το δέρμα αμέσως. Σε ορισμένες περιπτώσεις, χρειάζονται υποστηρικτικές θεραπείες, τόσο για την ύφεση των συμπτωμάτων των δερματικών παθήσεων, όσο και για την εξαφάνιση των σημαδιών γήρανσης. Η εξέλιξη των φαρμάκων, αλλά και των ιατρικών τεχνολογιών, μπορεί να αποκαταστήσει τις ατέλειες και να χαρίσει στους ασθενείς πιο λεία, νεανική και λαμπερή επιδερμίδα, χωρίς σημάδια και ουλές, σε ελάχιστο χρόνο συγκριτικά με το παρελθόν», καταλήγει ο δρ. Χρήστος Στάμου.