Planbe team
Καλοκαίρι ίσον χαλάρωση και ξεγνοιασιά.
Καλοκαίρι ίσον μόνο χαρούμενες μέρες.
Αυτό, όμως, ισχύει πάντα; Όντως;
Οι καλοκαιρινοί μήνες έχουν πολύ φως – κυριολεκτικά και μεταφορικά. Έχουν τις κατάλληλες συνθήκες για ξεκούραση, διασκέδαση και δραστηριότητες αναψυχής. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η ψυχική υγεία μας ανθεί «μαγικά». Σωματικοί και ψυχολογικοί παράγοντες, όπως η αντίδραση στη ζέστη, η μη ιδανική εικόνα σώματος, οι αλλαγές στη ρουτίνα και οι κοινωνικές πιέσεις, μπορούν να αυξήσουν το ψυχικό στρες και τη δυσφορία. Εκεί, λοιπόν, που τα πάντα γύρω μάς θέλουν ευδιάθετους, ξέγνοιαστους και γεμάτους ενέργεια, η δική μας ψυχολογία μπορεί να είναι «βαριά».
Είναι φυσιολογικό αυτό; Η απάντηση είναι «Περισσότερο από όσο νομίζουμε».
10 καλοκαιρινές προκλήσεις για την ψυχική υγεία
- Εποχική Συναισθηματική Διαταραχή (Seasonal Affective Disorder – SAD)
Αν και οι περισσότεροι συνδέουν την Εποχική Συναισθηματική Διαταραχή με τον χειμώνα, είναι πολύ πιθανό να εκδηλωθεί και τους καλοκαιρινούς μήνες. Είναι, δε, χαρακτηριστικό ότι η καλοκαιρινή μορφή της SAD συνοδεύεται συχνά από διαφορετικά συμπτώματα. Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού μπορεί να εμφανιστούν:
- Αϋπνία: οι αλλαγές στη ρουτίνα και η αυξημένη θερμοκρασία μπορούν να προκαλέσουν διαταραχές στον ύπνο.
- Μειωμένη όρεξη, η οποία μπορεί να οδηγήσει και σε απώλεια βάρους.
- Αυξημένο άγχος.
- Ευερεθιστότητα και επιθετικότητα που σχετίζονται με τη ζέστη
Εκτός από την άνοδο της θερμοκρασίας, κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού μπορεί να αυξηθεί και η ευερεθιστότητα. Όταν κάποιος δεν αισθάνεται σωματικά άνετα, γίνεται πιο δύσκολο να διατηρήσει τη συναισθηματική του ισορροπία.
Η δυσφορία μπορεί να εντείνει τον θυμό, οδηγώντας ενδεχομένως σε:
- Έντονο εκνευρισμό: η μειωμένη ικανότητα διαχείρισης του στρες και της απογοήτευσης μπορεί να οδηγήσει σε περισσότερους καβγάδες ή συγκρούσεις με αγαπημένα πρόσωπα.
- Γενικευμένη αρνητική διάθεση, η οποία εκδηλώνεται με συναισθήματα θυμού, απογοήτευσης και ενόχλησης.
- Διαταραχή της καθημερινής ρουτίνας
Οι άνθρωποι (και ιδιαίτερα τα παιδιά) λειτουργούν καλύτερα όταν υπάρχει μια σταθερή και προβλέψιμη καθημερινότητα. Με το κλείσιμο των σχολείων για το καλοκαίρι, πολλά άτομα μπορεί να παρατηρήσουν ότι η απουσία μιας σταθερής ρουτίνας επηρεάζει τη διάθεση και τις καθημερινές συνήθειες.
Πιθανά συμπτώματα είναι:
- Αυξημένο άγχος.
- Δυσκολία στη διαχείριση του χρόνου.
- Δυσκολία στη διατήρηση υγιεινών συνηθειών.
- Εγκατάλειψη συνηθειών που, κατά τον υπόλοιπο χρόνο, συνέβαλλαν στη διατήρηση μιας θετικής διάθεσης (π.χ. γυμναστήριο, μάθημα χορού, έξοδος με συναδέλφους μετά τη δουλειά κ.λπ.).
- Δυσκολίες που σχετίζονται με την εικόνα σώματος
Το καλοκαίρι συνήθως σημαίνει λιγότερα ρούχα και περισσότερες δραστηριότητες που περιλαμβάνουν μαγιό. Για ορισμένους ανθρώπους αυτό μπορεί να λειτουργήσει επιβαρυντικά, καθώς δεν αισθάνονται άνετα με την εικόνα του σώματός τους, οδηγώντας σε:
- Σωματική δυσμορφική διαταραχή (Body Dysmorphia). Χαρακτηριστικά είναι η επίμονη ενασχόληση με τις ατέλειες του σώματος, οι συνεχείς συγκρίσεις με τα σώματα άλλων, καθώς η υπερβολική προσπάθεια να διορθωθούν ή να κρυφτούν αυτές οι ατέλειες.
- Ανάπτυξη αισθημάτων χαμηλής αυτοεκτίμησης.
• Αποφυγή κοινωνικών δραστηριοτήτων.
- Αυξημένη κοινωνική πίεση
Με περισσότερες κοινωνικές εκδηλώσεις, όπως πάρτι, νυχτερινές εξόδους και διακοπές, πολλοί άνθρωποι μπορεί να βιώσουν αυξημένη πίεση, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε:
- Κοινωνικό άγχος. Το άγχος ή η νευρικότητα σε κοινωνικές περιστάσεις είναι συνηθισμένα. Όταν, όμως, κυριαρχούν ο έντονος φόβος, η επίμονη αποφυγή κοινωνικών συναναστροφών και η δυσφορία, πιθανότατα πρόκειται για κοινωνικό άγχος.
- Άγχος αποδοχής ή ανταπόκρισης στις προσδοκίες των άλλων.
- Εξάντληση. Αν και είναι λογικό οι κοινωνικές επαφές να αυξάνονται το καλοκαίρι, είναι σημαντικό να υπάρχει χρόνος για ξεκούραση και επαναφόρτιση, προκειμένου να αποφευχθεί μια πιθανή εξάντληση.
- Οικονομικό άγχος
Οι καλοκαιρινές δραστηριότητες και οι διακοπές είναι πιθανό να επιβαρύνουν κάποιους οικονομικά, προκαλώντας:
- Άγχος για τα έξοδα.
- Έντονη πίεση στην προσπάθεια να συμβαδίσουν με τις επιλογές και τον τρόπο ζωής των άλλων.
- Προβλήματα ύπνου λόγω ζέστης
Οι υψηλές θερμοκρασίες επιβαρύνουν τον οργανισμό με πολλούς τρόπους, μεταξύ των οποίων και η διαταραχή του ύπνου. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε:
- Δυσκολία στο να αποκοιμηθούμε, ακόμη και όταν οι συνθήκες είναι ιδανικές για έναν ποιοτικό ύπνο.
- Κακή ποιότητα ύπνου.
- Κόπωση και ευερεθιστότητα.
- Κατάχρηση ουσιών
Οι καλοκαιρινές συγκεντρώσεις συχνά συνοδεύονται από κατανάλωση αλκοόλ και, σε ορισμένες περιπτώσεις, άλλων ουσιών. Η αύξηση των κοινωνικών δραστηριοτήτων μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερα ποσοστά κατάχρησης ουσιών, συμβάλλοντας σε:
- Εμφάνιση εθισμών: η ανάγκη χρήσης ουσιών για να νιώσει κάποιος άνετα σε κοινωνικές περιστάσεις μπορεί να υποδηλώνει υποκείμενες δυσκολίες ψυχικής υγείας.
- Εκδήλωση επικίνδυνων συμπεριφορών: Η χρήση ουσιών μπορεί να επηρεάσει τις εκτελεστικές λειτουργίες του εγκεφάλου και να δυσκολέψει τη λήψη σωστών αποφάσεων.
- Εκδήλωση προβλημάτων υγείας που σχετίζονται με τη χρήση ουσιών.
- Μοναξιά και κοινωνική απομόνωση
Παρότι το καλοκαίρι θεωρείται μια περίοδος έντονης κοινωνικής δραστηριότητας, συχνά πυροδοτεί αισθήματα μοναξιάς σε ανθρώπους που δεν διαθέτουν ισχυρό κοινωνικό δίκτυο ή ενισχύει το αίσθημα ότι «μένεις απ’ έξω». Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε:
- Κατάθλιψη.
- Αισθήματα απομόνωσης.
- Αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης κρίσεων ψυχικής υγείας.
- Άγχος που σχετίζεται με τα ταξίδια
Για ορισμένους ανθρώπους, τα ταξίδια μπορεί να αποτελούν σημαντική πηγή άγχους. Αυτό μπορεί να είναι ιδιαίτερα έντονο για όσους αντιμετωπίζουν αγχώδεις διαταραχές ή άλλες δυσκολίες ψυχικής υγείας. Συνηθισμένοι στρεσογόνοι παράγοντες είναι:
- Ο φόβος για το αεροπλάνο ή άλλα μέσα μεταφοράς.
- Το άγχος σχετικά με τον προγραμματισμό και την οργάνωση των ταξιδιών.
- Το άγχος της μετάβασης σε ένα άγνωστο μέρος.
Παρότι το καλοκαίρι για πολλούς δείχνει απολαυστικό, οι υπερβολικά υψηλές προσδοκίες που δημιουργούνται, αλλά και οι «τέλειες διακοπές» που συχνά παρουσιάζονται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δεν επιτρέπουν εύκολα να νιώσει κανείς το ίδιο χαρούμενος – ειδικά εάν βλέπει ότι τα δεδομένα της δικής του ζωής δεν συμβαδίζουν με την ιδανική εικόνα που συχνά συνοδεύει αυτή την εποχή. Είναι σημαντικό, λοιπόν, να αναγνωρίζουμε αυτές τις ιδιαίτερες προκλήσεις για την ψυχική υγεία, λαμβάνοντας υπ’ όψιν ότι είναι πιθανό να βιώνουμε περισσότερα από ένα από τα παραπάνω συμπτώματα.
Αλλά, κυρίως, πρέπει να θυμίζουμε στον εαυτό μας ότι δεν είμαστε μόνοι σε αυτό. Πρόκειται για ένα φαινόμενο που συναντάται συχνά. Και αποφασίζοντας να το αντιμετωπίσουμε, κάνουμε το πρώτο μεγάλο βήμα προς ένα πιο ήρεμο και καλύτερο επόμενο καλοκαίρι.
Πηγή: https://www.heritagecounseling.net/blogs/10-common-mental-health-struggles-in-the-summer